zondag 19 maart 2023

Zomervacht

Onlangs heb ik het boek Zomervacht van Jaap Robben weer eens herlezen. De boekenclub, waar ik sinds oktober 2022 met veel plezier aan deelneem, had dit tweede boek van Jaap Robben op de lijst gezet. Ook nu weer bekroop mij weer dat beklemmende gevoel, al direct aan het begin van het boek. De omstandigheden waarin de dertienjarige hoofdpersoon Brian moet opgroeien, wordt door Robben in korte en duidelijke zinnen uiteengezet. Je voelt direct hoe mistroostig het leven van Brian en zijn vader Maurice moet zijn. Ergens op een stuk verlaten terrein staat een aftandse caravan waar zij het samen, zonder moeder dat wordt al direct aan het begin duidelijk, moeten zien te rooien. 

Rolmodel
Als lezer word je door Robben meegenomen om een kijkje te nemen in de leef- en gedachtenwereld van een opgroeiende puber, een jongen die net als zijn leeftijdsgenoten, kampt met een ontluikende seksualiteit, onzeker is, rolmodellen nodig heeft etc. De volwassen mannen in zijn directe omgeving, zijn nu niet echt rolmodellen waar hij zich aan kan optrekken. Zijn vader is een werkloze arbeider, een soort kruimeldief die het motto heeft: "Als je weinig geld hebt, moet je ervoor zorgen dat dingen goedkoper worden." De twee broers op het terrein waar de vader de caravan van huurt, zijn twee oude vrijgezelle mannen die er plezier in scheppen om de vader van Brian te kakken te zetten. Dan is er ook nog de tijdelijke huurder: Emile. Deze docent zoekt tijdelijk een onderkomen en komt via een briefje in de supermarkt (dat bestaat nog steeds) bij hen terecht. Vader noemt hem 'de pinautomaat' iets wat duidelijk laat zien wat voor een soort man de vader is. Niet echt een rolmodel dus.

Zijn vader krijgt een 'buitenkansje' als hij een maand voor zijn andere zoon Lucien moet zorgen. De drie jaar oudere broer van Brian is verstandelijk en lichamelijk gehandicapt en woont in een instelling. Door vertraging met een verbouwing hebben zij tijdelijk een opvangprobleem en benaderen zij de familie. Er wordt een aanzienlijk bedrag voor vergoeding voor zorg en verblijf in het vooruitzicht gesteld. En daar heeft de vader wel oren naar. De moeder, altijd afwezig in het verhaal, is ook op huwelijksreis en zij kan niet worden benaderd. Dat Brian en zijn vader van de directeur vernemen dat zij huwelijksreis is, is slechts een van de pijnlijke ervaringen die deze jongen in zijn jeugdjaren moet meemaken. 

Normaal
Toch weet hij - op een bijna wonderbaarlijke manier - een positieve invulling aan zijn leven te geven. Ondanks de harde wereld waarin hij opgroeit, zorgt hij met zoveel liefde voor zijn broer. Zorgen is een groot woord, maar hij doet wat hij kan om het voor Lucien zo aangenaam mogelijk te maken. Hij probeert bijvoorbeeld Lucien te laten lopen, iets wat hij in de instelling heeft gezien bij de fysiotherapeut. Brian is de hele dag alleen met zijn aan het bed gekluisterde broer. Je voelt de broederliefde, maar het is voor Brian onmogelijk om de hele dag naast hem te blijven zitten. Hij is per slot van rekening ook maar een puber, die ook nog eens verliefd is. Hij zorgt ervoor dat Lucien niet uit zijn bed kan vallen en gaat op zijn brommer naar de instelling om daar Selma te ontmoeten. Zij is ook een patiënt, maar Brian doet alsof dat niet zo is. "Je ziet van opzij niet meteen dat ze een bewoonster is." Zo maakt hij zichzelf wijs dat hij wel wat kan aanrommelen met haar. Ze kwam tijdens een van de eerdere bezoeken dichtbij hem waarbij hij dacht: "Normaal gesproken komen meisjes nooit zo dichtbij jongens als ik." 

Ik voelde hier ook direct weer zo'n medelijden met deze Brian; in hoeverre is hij zelf 'normaal', hoe kun je normaal zijn als je in de omstandigheden waarin hij verkeert, moet opgroeien?
Zijn vader is van de buitenkant een harde, af en toe krijg je het gevoel dat hij wellicht ook een harde hand heeft maar dat wordt niet expliciet genoemd. Wat ook onduidelijk blijft, is de reden waarom Emile bij zijn vrouw weg is. Aan het einde zegt hij: 'Onthou me zoals je me hebt leren kennen.' Het wordt niet duidelijk wat er nu precies is gebeurd met Emile. Zelf vermoedde ik iets van verdenking van pedofilie, maar dat is puur een onderbuikgevoel. Grappig genoeg had een iemand - een man op wat oudere leeftijd waar ik vaker mee op een lijn zit als we een boek bespreken - hetzelfde idee. 
Emile is echter wel degene die Brian echt 'ziet'. Hij zegt ook tegen hem dat zijn pa maar boft met zo'n zoon. Je merkt dat zijn vader een soort van handelingsverlegen is, als gevolg van de omstandigheden zijn zij in deze situatie terecht gekomen. Op enkele momenten laat hij een zachte, vaderlijke zorgzamen kant zien. Hij is niet in staat om iets aan de situatie te veranderen: "Ik doe dit, omdat ik niet anders kan." Tegen Brian zegt hij dat ze zonder elkaar niemand hebben. Ook hij zit in deze - uitzichtloze - situatie, het is als een soort gevangenis. Dit heb ik dan weer mooi geleerd van de boekenclub. En inderdaad er zijn meerdere verwijzingen die hierop duiden zoals het aquarium dat Emile als een van de weinige dingen van zijn huis heeft meegenomen. Bijzonder toch, je vertrekt en neemt je aquarium mee in je auto, rijdt uren naar een afgelegen plek om daar tijdelijk onderdak te krijgen, samen met je vissen. 
Ook het lege zwembad op het terrein, de aftandse kleine caravan waar ze in wonen, de instelling waar Lucien en Selma verblijven. Selma wil zelfs niet op de brommer - haar ideaalbeeld op grond van een poster boven haar bed - van het terrein af. 
Allemaal kenmerken van de situatie waarin ze gevangen zitten en niet uit kunnen komen.
En dan te bedenken dat een puber hierin moet opgroeien. Hoe dan? 

Je krijgt in Zomervacht een pijnlijk inkijkje in het leven van een opgroeiende puber die zich in deze beklemmende situatie stand weet te houden.

dinsdag 20 december 2022

Faithfully Yours, Filmpremière in Tuschinki Amsterdam

Zomaar, opeens op een doordeweekse maandagavond mocht ik aanwezig zijn bij de filmpremière van Faithfully Yours in het beeldschone Koninklijk Theater Tuschinski. 

Dit theater is volgens sommigen het allermooiste theater (Britse magazine Time Out). Of je het nu mooi vindt of niet, het is een gebouw met allure dat met al haar pracht en praal bezoekers verleidt om binnen te komen. Als je eenmaal je entree hebt gemaakt, kijk je je ogen uit. 

De foyer werd rijk gedecoreerd met marmer, tropische houtsoorten, bijzondere lampen en kleurige tapijten.
| Foto: Pathé Theatres B.V.









Het theater Tuschinski dateert van 28 oktober 1921, iets meer dan een eeuw oud dus. Dat merk je aan alles zoals de houten met dik tapijt beklede trappen. Aan de wanden vind je allerhande decoraties zoals wandschilderingen van pauwen, smeedijzeren lampen en bijzondere tegels etc. 

De schitterende foyer (zie foto Pathé Theatres) werd voor deze gelegenheid omgetoverd tot een scène uit de film. 

Isabel vermaakt zich prima in een nachtclub in Oostende
19 december Tuschinski foyer omgetoverd




Even aan de sleur ontsnappen
Je ziet Isabel  - gespeeld door de Elise Schaap, die ik vooral ken als Daniëlle, vrouw van de drugbaron Ferry uit de Netflix-serie Undercover (zie blog met Daniëlle uit Undercover), die samen met haar hartsvriendin Bodil (vertolkt door Bracha van Doesburgh) er een weekendje tussenuit gaat. Het lijkt alsof ze dat samen doen; dat vertellen ze althans hun mannen. Uit het verhaal blijkt dat ze met enige regelmaat uit de dagelijkse sleur van hun leven willen ontsnappen, even alle remmen losgooien. Je ziet Isabel helemaal los gaan in het uitgaansleven. De in het dagelijkse leven als rechter werkzame Bodil, gaat alleen - een door Isabel uitgezochte-  lezing bezoeken van een Vlaamse professor over het thema 'liegen'. Tijdens dit uitje maakt Bodil kennis met de jonge knappe professor waarmee ze in bed belandt- of eigenlijk eerst in de keuken de liefde mee bedrijft. Dit vind ik dan net weer een tikje té Nederlands, maar a la. Het past bij deze film. 

Een web vol leugens
Als snel  word je als kijker meegenomen in de wereld van liegen en bedriegen waar de beide vriendinnen heer en meester in zijn. Om ervoor te zorgen dat hun escapades niet ontdekt worden, worden verschillende voorzorgsmaatregelen getroffen. Zo krijgt Bodil de telefoon van Isabel en neemt hiermee foto's van hun zogenaamde samenzijn en verstuurt dit naar het thuisfront.
En dan gebeurt er iets waar niet in is voorzien: de man van Isabel belt op haar mobiel en krijgt - uiteraard - Bodil aan de lijn. Zij ligt nog in bed met haar Vlaamse one night stand en verzint de smoes dat Isabel even onder de douche is. De man van Isabel heeft zijn been gebroken en wil dat zij naar huis komt. Bodil belt Isabel op haar speciale prepaid nummer en besloten wordt dat Isabel inderdaad naar huis afreist terwijl Bodil nog in Oostende blijft. Ze kan echter nog niet direct vanuit haar luxueuze hotel naar huis, haar mobiel is immers nog bij Bodil. Dit probleempje wordt snel opgelost: terwijl Bodil samen met haar minnaar naar het aanpalende strand gaat, haalt Isabel haar telefoon daar op.

En vanaf dat moment loopt alles in de soep: je ziet Bodil alleen terugkomen. Zij heeft haar minnaar te kennen gegeven dat hun samenzijn puur en alleen tijdelijk en voor de fun was. Nadat ze hem te kennen dat als zij hem op straat zou tegenkomen, zou doen of ze hem niet zou kennen, verlaat hij haar. 
Dan wordt de beginscène herhaald en zie je een open deur, veel bloed op de grond en een gebroken vaas. Het is duidelijk dat er iets vreselijks is gebeurd, maar met wie? De kijker wordt nog even in het ongewisse gelaten, maar dan wordt al snel duidelijk om wie het gaat. Dan gaat het circus van start. Bodil neemt contact op met het thuisfront, beide mannen komen naar Oostende en de Belgische politie start een onderzoek. De vraag is wat Bodil kan vertellen? Ze besluit om niet alles te vertellen; maar hierdoor komt zij later in de problemen.

Als zij haar verhaal moet herzien, wordt zij niet door de politie geloofd omdat zij meerdere keren andere versies van wat er is gebeurd, vertelt. Volgens Bodil heeft ze dit alleen gedaan om de reputatie van haar vriendin te beschermen. De politie betwijfelt dit en geeft haar van repliek door aan te geven dat zij zich eerder zorgen zou moeten over haar eigen reputatie. Haar zus confronteert haar met haar leugens en dan doet ze ook nog eens een duistere ontdekking. Als ze verder op onderzoek uitgaat, wordt ze steeds radelozer, tot wie kan zij zich nog wenden, want wie gelooft haar nog? 

Bij wie kan Bodil nog voor hulp terecht?


Oostende?
Deze thriller speelt zich af in de Belgische kustplaats Oostende, of althans dat doet de setting je geloven. In werkelijkheid staat dit huis aan de prachtige Noordwijkse kust, de reden dat ik aanwezig mocht zijn bij deze première. In de aftiteling werd een ieder die aan deze film had meegewerkt bedankt. En daar prijkte de naam van mijn zus: dank aan José Zonneveld, gemeente Noordwijk. 
Zij was betrokken bij het verlenen van de vergunningen om opnames te maken o.a. bij deze schitterende locatie aan de Noordwijkse kust. 

Of de film een aanrader is? De verhaallijn past  - in mijn ogen - in het type verhaal Nieuwe buren van Saskia Noort. Voor mij was het bezoekje aan Tuschinski Theater met de entourage van filmsterren een onwijs leuke ervaring. Dat wij als een van de weinigen het strand van Noordwijk herkenden, maakte het extra speciaal. En dan heb ik ook nog Elise in levende lijve gezien. Ze liep mij voorbij en ik moest toch dat toch even vastleggen.
Als goed kijkt: in de blauwe jurk staat Elise Schaap.


Met dank aan de gemeente Noordwijk en mijn lieve zus.





Deze film komt pas op 22 december 2022 uit. Wij hebben het alvast mogen zien, maar wil jij een voorproefje? Bekijk hier de trailer van deze film Trailer 



En ook nog eens een goody bag, mijn avond kan niet meer stuk!




Grappige twist; eens iets anders, twee vrouwen die vreemd gaan.
Yours faithfully,
Suzanne Cengiz



dinsdag 6 september 2022

10 minuten 38 seconden in deze vreemde wereld, waterband versus bloedband

 Met recht staat dit boek van Elif Şhafak op de shortlist van The Booker Prize. Het begint bij het einde, dat is ook de titel van het eerste hoofdstuk. Je maakt op een bijzondere wijze direct kennis met de hoofdpersoon van het verhaal door de eerste zin: 'Haar naam was Leila.' Ondanks dat je al van meet af aan door de informatie op de achterzijde weet dat zij vermoord is weet dit verhaal je te boeien tot aan de laatste bladzijde. 


Het verhaal is in drieën verdeeld, dat dus begint met Einde, en het eerste deel De geest wordt het verhaal van de laatste 10 minuten en 38 seconden van Leila verteld. Je krijgt aan de hand van de herinneringen van haar een niet chronologisch inkijkje in haar wereld. Op het eerste oog lijkt deze manier van vertellen wellicht wat vreemd, maar eigenlijk past het heel goed bij het levensverhaal van Leila, die de klinker van haar naam Leyla heeft verruild voor een i. 

Al vanaf haar geboorte doet ze niet wat van haar wordt verwacht en is een kind dat nadenkt over wat er in de wereld gebeurt. Deze wereld speelt zich af in een klein dorpje ergens in Oost Anatolië in de provincie Van. Opmerkelijk, dat woord past letterlijk bij haar. Ze noemt de dingen bij de naam, vraagt zich hardop af, iets wat haar niet in dank wordt afgenomen. Ze ontdekt zelf hoe de samenstelling van het gezin van baba (de enige persoon waar geen vertaling het Turkse woord voor vader van wordt gegeven) en haar moeder en tante in elkaar steekt. Hoe vreemd dat ook is, het lijkt wel of er een soort acceptatie is van dat gegeven. Geen verwijten, geen veroordeling of andere vorm van rancune of andere vormen van gevoel die wel zouden kunnen passen bij de tragische gebeurtenissen die zij meemaakt. Zo is Leila niet, in haar herinneringen kijkt zij terug op haar leven. Ze accepteert de dingen zoals ze zijn en als het haar niet bevalt, of teveel tegenstaat onderneemt ze zelf actie. 

Şhafak zorgt ervoor dat je in de verhaallijn van de gebeurtenissen een link legt met historische gebeurtenissen, zoals de Kamli Pazar in 1969. 

bron: VK 30 november 2020 Rob Vreeken

Tijdens het neerstrijken van 'de Zesde Vloot' de Amerikaanse ontmoet ze D/Ali, een Turkse student die tijdens de demonstratie tegen imperialisme en uitbuiting het huis van de werkgeefster van Leila Mamatang naar binnen glipt. Leila helpt hem en doet alsof hij niet op de vlucht is voor het geweld van de politie, maar op 'bezoek' komt bij haar. Net als Leila en al haar andere vrienden, is hij een soort vreemdeling in eigen land. Een bijzondere jongeman die is opgegroeid als zoon van een gastarbeider in Duitsland en Turks met een Duitse tongval spreekt. Zoals zijn naam doet vermoeden is hij een kunstenaar. Leila bouwt een innige vriendschap met hem op; die liefde die door Şhafak zonder overbodige toevoegingen louter vriendschappelijk wordt verwoord. 

Naast D/Ali heeft Leila gedurende haar leven zich omringd met vijf vrienden Humeyra, Sinan, Nalan, Zaynab en Jamilla. Allemaal personen die uit situaties komen waarbij zij meer liefde en steun aan elkaar ervaren dan aan hun bloedverwanten. Dit begrip wordt omschreven als 'waterband'. Dit mooie woordspel past bij het virtuoos taalgebruik van deze schrijfster. De koosnaampjes die zij voor haar vrienden kiest zoals Sabotage Sinan, Hollywood Humeyra zijn niet alleen klinkende alliteraties, maar geven ook treffend de karaktereigenschappen weer. 

Door het hele verhaal heen, proef je de liefde voor Istanbul. Het deed mij denken aan het lied dat mijn gevoel voor Istanbul weergeeft:  'İstanbul'da Olmak Vardı', (ik zou willen dat ik in Istanbul was) vertolkt door Emel Müftüoğlu, te beluisteren via https://youtu.be/OoApY_QUMD0

Ondanks dat de situaties schrijnend zijn, rept Leila daar niet over. Je proeft dat zij niet gelukkig is, maar nooit zo dat het droevig of zielig wordt. Voordat dit het geval is, zorgt Leila er zelf voor dat het leven een andere wending krijgt. Zo trekt zij haar eigen pad als ze begrijpt dat haar vader zijn broer boven haar stelt, ondanks dat zij zijn dochter is, neemt hij haar niet in bescherming. Pijnlijk wordt duidelijk dat anderen een afwijkende zienswijze hebben, hier niet van af willen wijken. Soms doordat ze het niet zien, soms gewoon omdat ze niet anders denken te kunnen, maar zo niet voor Leila. Zij ziet dit, ondergaat dit, maar besluit al jong het heft in eigen handen te nemen.

Eigenlijk is dat ook zo gedurende het hele verhaal; zij beschrijft vanaf het begin haar gemoedstoestand, zij neemt de lezer mee in haar wereld, haar belevingen, haar zienswijze, haar overwegingen en haar emoties. Dat doet ze op schitterende eigen wijze en vertelt zo haar leven in de laatste 10 minuten en 38 seconden. Nadat dit is verteld, wordt in deel twee op bijna hilarische wijze de verwerking van haar dood door haar vrienden verteld. Doordat zij geen familie zijn, in de wettelijke zin van het woord, mogen zij haar niet begraven. Dit wordt door de autoriteiten argeloos en meedogenloos, zoals zij en haar lotgenoten behandeld worden, afgehandeld en zij wordt begraven op De Begraafplaats der Vergeten. Ondanks alle tegenslagen, gelijk aan hun leven, weten ze toch Leila een laatste rustplaats te geven die bij haar past. Als lezer weet je niet hoe het moet aflopen; de vijf verschillen enorm van elkaar, van de gelovige Zaynab tot de vloekende Nalan moeten ze het met elkaar zien te rooien. En dat lukt, spoiler, maar te mooi om niet te vertellen. Het verhaal begint met een spoiler, maar toch weet Elif Şhafak je zo te boeien en te binden met het beschrijven van de gemoedstoestand van Tequila Leila die tot aan het einde toe het heft in eigen hand neemt.

Aferin Leila!

Suzanne Cengiz, september 2022

woensdag 3 augustus 2022

Willem die Madoc maakte

Nico Dros

Leeservaring

Het boek Willem die Madoc maakte van de auteur Nico Dros heb ik in no time uitgelezen. Ik moest mezelf dwingen niet teveel en te snel achter elkaar te lezen. 

Deze roman start met een proloog waarin de ontdekking van een zeldzaam middeleeuws handschrift wordt gedaan. De hoofdpersoon, dr. Willem de Reuvere, tracht een kortschrift in de kaft van de codex te ontcijferen. Dat lukt niet goed en hij raakt afgeleid en in de ban van het nog immer nog immer niet ontdekte andere verhaal van Willem, vermeende auteur van Van den vos Reynaerde, gaat zijn fantasie op de loop. Dr. Willem de Reuvere, schrijft in drie delen de roman Willem die Madoc maakte; het lukt hem om de tegen de historische achtergrond en de middeleeuwse context een verhaal te vertellen dat tot aan het laatste boeiend is. Volgens het nawoord zoekt de romancier naar leemtes in de geschiedenis om deze met verbeelding op te vullen. De door Dors gecreëerde personages komen in het verhaal authentiek en waarachtig over. Het genre historische fictie bedient zich van hersenspinsels met het doel waarheden over het menselijk bestaan te onthullen. 

Wat mij betreft is hij daarin geslaagd!

Geloofsbeleving
Beda, een vondeling afkomstig van een schipbreuk, wordt in een abdij opgenomen waar al snel blijkt dat hij een intelligente leerling is. Een monnik ontfermt zich over - het door de abt vermeende koningskind - hem en leert hem het vak van kopiist en vergaart op die manier veel kennis van het Heilige Schrift en met werken uit de Klassieke Oudheid. In tegenstelling tot wat de leer van het abdij hem voorschrijft, heeft zijn vragen over het geloof, met name over de geloofsbeleving. De aversie die hij krijgt jegens de inmenging van de Rooms Katholieke kerk ontstaat als dingen ziet en ervaart die niet door de beugel kunnen. Summum van deze ervaring in zijn vroege jeugd is als hij en andere jongens door een monnik verkracht worden. Onder het mom van zelfkastijding wordt deze zogenaamd vrome monnik, Elmus, verheerlijkt. Dat er juist een hele, niet vrome kant aan deze monnik blijkt te zijn, daar wordt van weggekeken. Op een dag lokt Beda Elmus in de val en wil hem vermoorden als straf voor wat hij hem en andere jongens heeft aangedaan. Toch doet hij dit niet, laat hem gekneveld achter, zodat hij gevonden wordt en het verhaal openbaar kan worden. Na deze daad ontvlucht hij het klooster en vervolgt zijn leven in de ruwe, harde wereld buiten het klooster.

Vrouwen 
Beda belandt in Brussel en komt gehavend uit een gevecht waar hij het opneemt tegen mannen die een vrouw aanvallen. Hij wordt als een held onthaald en als zij hem opneemt en zich over hem ontfermt, wordt hij ingewijd in de wereld van de fysieke liefde tussen een man en een vrouw. Inmiddels blijkt er een prijs op zijn hoofd te staan; de achtergelaten Elmus is vermoord en hij - Beda - wordt hiervoor gezocht en dit leidt ertoe dat Beda zijn naam in Madoc verandert. In die hoedanigheid brengt hij brengt geruime tijd door met de vrouw die hij uit de handen van mannelijke belagers heeft gered. Zoals een goed godlievend persoon betaamt, heeft zij veel eerbied voor de uitdragers van het geloof. Helemaal als een priester haar overleden dochtertje wel een rustplaats geeft in gewijde grond; als tegenprestatie verlost zij hem van de ongemakken van het celibaat. Dat thema komt telkenmale in deze roman terug: de gevolgen van het celibaat. Onmenselijk, zo blijkt, ook eeuwen na dato, het zorgt er voor dat de verlangens die in toom gehouden moeten worden, zich op een andere manier uiten. Een zeer schadelijke en kwalijke zaak die te allen tijde bedekt moest blijven. Ook later, als Madoc zijn leven voortzet achter de kasteelmuren bij graaf Himcar. 

Vriendschap
Madoc was, voordat hij strandde in Brussel, op weg naar Parijs, waar hij dacht onder de uitgesproken banvloek van de Paus uit te komen. Met pijn en zijn hart laat hij zijn geliefde achter en verlaat Brussel.  Onderweg kruist hij zijn pad op bijzondere wijze dat van graaf Himcar van Mourille. Hij wordt door hem en zijn vrouw Adelina, een Arabische schone, als secretaris aangesteld. Madoc blijkt vindingrijk te zijn, niet alleen in het organiseren van het archief van de graaf, maar ook in het opstellen van een geheel nieuw stelsel van het innen van pacht. De feodale versnippering wordt vereenvoudigd en zorgt ervoor dat arbeiders beloond worden voor hard werk, iets wat tot dan toe voor onmogelijk was gehouden. Immers, het algehele idee was dat arbeiders lui waren en harde aansporing zoals schoppen en slaan nodig hadden om aan het werk te gaan. Niets blijkt minder waar, het lijkt erop dat de hervormingen in het pachtstelsel aanslaan; iets wat natuurlijk niet door een ieder gewaardeerd wordt. De meeste vazallen en rentmeesters konden zich niet scharen achter deze hervormingen. Himcar verzint een list, gelijk aan de vos van Reinaerde maar dan met goede intenties, om het nieuwe stelsel door te voeren. 

Hoofs
Gedurende zijn verblijf bij graaf Himcar, die hem inmiddels als vriend beschouwt, worden de leden van het hof vermaakt door de voordrachten van Madoc uit het epos van de vos van Reynaerde. Ook hier is hem geen rust gegund, hij geraakt in conflict met de luiheid en incompetentie van geestelijken. In de standenmaatschappij zijn de adel en de geestelijkheid nauw met elkaar verbonden en ontkomt ook Himcar, die heimelijk ook niet veel opheeft met vertegenwoordigers van het geloof, er ook niet aan om relaties met de kerk aan te gaan. Tot overmaat van ramp wordt Madoc door de barbaarse en gewelddadige vazal Osemund tot een duel uitgedaagd. Het duel wordt gewonnen door Madoc en hij wordt hierdoor tot ridder geslagen. Himcar stelt subtiel voor ook de zonen van Osemund te laten verdwijnen, maar dit past niet bij Madoc en is in het geheel niet hoofs. Iets waar hij in het kasteel, mede door de vrouw van Himcar Adelina vertrouwd mee raakt. Adelina is van Arabische komaf en weet de invloed van deze verfijnde cultuur over te brengen in het hof. In het geheim beleven zij hartstochtelijke nachten en dit blijft niet zonder gevolgen: zij krijgt een zoon van Madoc, maar het blijft de zoon van graaf Himcar. Zelfs als zij nadat Himcar is overleden samen met Madoc en hun zoon vlucht, blijft hij een slechts een vriend. Even lijkt het erop dat hij haar gaat vragen te trouwen, hij is immers inmiddels een ridder en Himcar heeft dit zelfs voorgesteld, kiest zij voor een andere weg. Hij is met zijn afkomst beneden haar stand, haar en haar zoon niet waardig. Madoc accepteert dit; in dat opzicht zou je hem lethargisch kunnen noemen. Hij legt zich neer bij haar besluit en vervolgt zijn eigen weg.

Willem
Die weg brengt hem bij Hadewijch; op zijn vlucht wordt hij berooid en beroofd, maar ontmoet zijn minne Hadewijch. Hij, inmiddels heeft hij de naam Willem aangenomen, benadert haar hoofs en wacht op haar toestemming. Zij spreekt Diets met hem en samen ontdekken dat zij een passie delen voor de taal in de gedichten; Willem ervaart een warmte bij haar die hij nog nooit had ervaren. In het verhaal wordt hier natuurlijk een link gelegd met de 'orewoet' die deze minne ervaart als toenadering tot God zoekt. Willem heeft echter weinig op met haar devotie en hartstochtelijke verlangen. Als dit later grotere vormen aanneemt, wijt hij dit aan het verlies van hun dochtertje. Zij gaat echter zo op in  haar zoektocht naar de geestelijke extase inde relatie met God, dat zij besluit hem te verlaten. Hij heeft hier vrede mee en vervolgt zijn eigen weg. 
In dit laatste deel ontmoet hij wederom een invloedrijke man die zijn kennis van zaken op waarde weet te schatten. Hij leeft enige tijd samen met Sofia, zijn huishoudster, die hem voorzag van heerlijke maaltijden uit een van de nabijgelegen herbergen. Kostelijk om te lezen dat in de middeleeuwen deze vorm van afhaalmaaltijden ook al bestond. Sofia was een meester in het schoonhouden van zijn huis en wist blijkbaar zelf haar tekortkomingen in de keuken handig op te lossen door de maaltijden door verschillende herbergiers te laten verzorgen. Het aanrecht ietwat verschoven, emancipatie in vroegere tijden!

Willem blijft een buitenstaander met een nietig geloof; hij heeft een geweten, een moraal, een ethisch besef en die richting geven aan zijn leven. Dat was niet gewoon in die tijd; het was derhalve te verwachten dat deze kritische, helemaal jegens het geloof, levenswijze hem duur zou komen te staan. En uitgerekend de lange arm van de kerk zorgt ervoor dat hij aan het einde van het verhaal alsnog voor het gerecht moet komen. Met een list van de bisschop worden de schepenen verleid Willem schuldig te bevinden en als straf in te laten metselen. 
Of dit het einde van Willem, Madoc of Beda wordt, is de vraag. 

Een tot op het einde toe meesterlijke vertelling van Willem die Madoc maakte!

Augustus 2022

zaterdag 30 juli 2022

Series op Netflix: The Stranger, Stranger Things en Stranger

Iets wat je niet kent, vind je meestal vreemd. Daarover kun je boeken schrijven, maar ook series maken. Op Netflix onlangs drie series bekeken waarbij je langzamerhand bekend raakt met de situaties en de vreemde situaties waarin zij belanden. 


The Stranger 
Onlangs in no time de achtdelige Netflix serie The Stranger bekeken. Een vreemdeling vertelt een 'vreemd verhaal', (zie trailer The Stranger).een geheim dat beter niet bekend kunnen worden. Er zijn verschillende verhaallijnen in deze tot op het laatst toe spannende serie. Zo is er het geheim van een gefakete zwangerschap, een onthoofde alpaca en wordt de vrouw van een advocaat vermist. Je raakt vertrouwd met meerdere personages die ieder zo hun eigen probleem hebben. Soms weet je niet waar het verhaal naar toe gaat; iedere aflevering heeft weer een onverwachte wending, maar uiteindelijk komen alle verhaallijnen wel bij elkaar. Soms iets te gekunsteld, wat overdone, maar het past wel. De voelbare spanning in de trailer, blijft de hele serie door hangen. Een vreemdeling vertelt een vreemd verhaal, dat ervoor zorgt dat je acht afleveringen lang uitkijkt naar de ontknoping. Knap gedaan!


Nog tikje vreemder in Stranger Things

Eleven
Will, Mike, Dustin en Lucas
Eigenlijk kijk ik altijd eerst even naar de synopsis voordat ik een serie ga kijken. Deze keer echter niet, en als ik dat wel had gedaan, denk ik dat ik het over had geslagen. Horror, zo wordt het namelijk omschreven, is niet echt my cup of tea. Soms is het dus maar goed, uit mezelf ga ik niet zo snel uit mijn comfortzone. Bij deze serie - er blijken vier seizoenen te zijn! - raken vier knulletjes betrokken bij een bijzonder fenomeen. Het begint onschuldig, zoals in de trailer te zien is - trailer Stranger Things - met een spel waarbij de Demogorgon tot leven komt. Dit enge monster veroorzaakt uiteraard alleen maar narigheid die inderdaad op een horror-achtige manier tot de kijker worden gebracht. Wat mij echter trok in deze serie, tot nu toe twee gekeken, is de vriendschap tussen de jongens. Niet alleen vriendschap, maar ook de voorkomende problemen zoals ruzietjes om niets, er komt jaloersheid in het spel als een 'vreemd' meisje Eleven mogelijk bij de club komt. De vier jongens zijn allemaal op hun eigen manier een beetje bijzonder. 

Grappig is ook Toothless, Dustin, die vooral veel snoept en om niets ruzie maakt met Lucas. Mike is een gevoelige jongen die bevriend raakt met Eleven, een meisje met bijzondere krachten en zijn vriendschap met zorgt voor de nodige spanning in hun vriendenclubje. Tenslotte is er Will, de zoon van alleenstaande Joyce (bijzonder goed vertolkt door Winona Rider) die in contact komt met de Demogorgon. 
Een serie die zich afspeelt in de jaren 80, altijd goede herinneringen aan, waarbij vriendschap centraal staat. De bijbehorende muziek, kleding, auto's etc. en natuurlijk het feit dat het afspeelt in Amerika, heeft ervoor gezorgd dat ik er ook naar uitkijk om de derde serie te gaan kijken. Maar niet 's avonds, want ik heb al wel een paar keer hele vreemde dromen aan over gehouden.

Het kan nog vreemder in Koreaanse mini serie Stranger
Enige tijd geleden zijn we per toeval beland op de Koreaanse mini serie Stranger. Ook hier worden we weer geconfronteerd met iets wat wij als vreemd ervaren. De jonge en ambitieuze openbare aanklager Hwang Shi-Mok staat voor de klus om een moordzaak op te lossen. 

Hij wordt bijgestaan door de detective Han yea-Jin, een super grappige vrouw die ervoor zorgt dat hij altijd net een andere kijk op de situatie krijgt. Wat heel vreemd is, is dat Hwang Shi-Mok geen emoties blijkt te hebben. Hij is zo rationeel en afstandelijk omdat zijn emoties uitgeschakeld zijn; dit is gebeurd tijdens een hersenoperatie. Het stel is echt een beetje bijzonder, zowel voor ons als westerlingen, maar ook voor de Koreanen in het verhaal. Ze worden niet altijd geloofd, zijn als een van de weinigen niet corrupt, denken zelfstandig en weten op een voor Koreanen controversiële manier zaken op te lossen. 
Het toeval wil dat we op deze serie terecht kwamen, zochten iets wat ons was aangeraden van 'Stranger' en dachten dat dit het was. Bij tijd en wijle wel ietwat lastig te volgen, omdat de namen en de personen soms wat moeilijk uit elkaar te houden zijn. Wel zeer zeker de moeite waard als was het alleen al omdat de twee hoofdpersonen gewoon een beetje vreemd zijn, maar wel echt leuk vreemd. Een soort Rivella dus. 

Zomervacht

Onlangs heb ik het boek Zomervacht  van Jaap Robben weer eens herlezen. De boekenclub, waar ik sinds oktober 2022 met veel plezier aan deeln...